استعلام WHOIS، هویز دامنه و آی پی

مالکیت دامنه و بلوک آی پی، از مرجع ثبت

استعلام WHOIS (هویز) میگوید یک دامنه یا یک بلوک نشانی آی پی نزد مرجع ثبت به نام کیست و در چه وضعیتی است. برای دامنه های بین المللی و برای هر آی پی، پرسش از طریق RDAP، جانشین استاندارد و ساختارمند WHOIS، به رجیستری مربوط فرستاده میشود: برای دامنه، ثبتکننده (رجیسترار) و شناسه IANA آن، تاریخ ثبت و انقضا و آخرین تغییر، وضعیتها (مثل clientTransferProhibited)، نیمسرورها و وضعیت DNSSEC؛ برای آی پی، بلوک و CIDR، نام شبکه، کشور، نوع تخصیص، شناسه رجیستری و تا شش تماس با نقش هرکدام، از جمله تماس سوءاستفاده (abuse).

دامنه های ir و ایران مستقیم از WHOIS خودِ IRNIC روی پورت ۴۳ پرسیده میشوند، چون IRNIC سرویس RDAP ندارد. IRNIC در خروجی عمومی فقط نیمسرورها را میدهد؛ تاریخ ثبت و انقضا و وضعیت دامنه در پاسخ نیست و ما هم چیزی را حدس نمیزنیم. نام و ایمیل اشخاص که در پاسخ IRNIC هست، به نتیجه راه نمییابد. سقف ۲۰ درخواست در دقیقه است.

نتیجه را چطور بخوانیم

برای دامنه، «انقضا» مهمترین خانه است؛ بعد از آن، معمولاً مهلت تمدید با قیمت عادی و بعد دوره بازخرید گرانتر میآید و بعد دامنه آزاد میشود. وضعیت clientHold یا serverHold یعنی دامنه فعلاً resolve نمیشود، حتی اگر منقضی نشده باشد. «ثبتکننده» شرکتی است که دامنه از طریقش ثبت شده و برای تمدید یا انتقال باید سراغ همان بروید؛ اغلب رجیسترارهای ایرانی خودشان نماینده یک رجیسترار بین المللی اند و نام آن اینجا میآید.

برای آی پی، «بلوک» بازه تخصیص یافته است و مالک آن اپراتور یا مرکز داده است، نه صاحب سایت؛ WHOIS آی پی هرگز نمیگوید چه سایتی روی آن است. تماس abuse همان مسئولی است که گزارش حمله یا اسپم باید به او برسد؛ این ابزار فقط نقش و نام و شناسه او را نشان میدهد، نه نشانی ایمیل را. اگر «این دامنه پیدا نشد» آمد، یا ثبت نشده، یا رجیستری آن پسوند RDAP منتشر نمیکند (مثل co) و باید WHOIS خودِ رجیستری را بپرسید. اطلاعات مالک دامنه (نام شخص، ایمیل) از ۲۰۱۸ و با GDPR در اکثر رجیستریها پنهان است و دیده نشدنش ایراد این ابزار نیست.

چه وقت به کار میآید

میخواهید دامنه ای بخرید و باید بدانید آزاد است، چه زمانی منقضی میشود و دست کدام رجیسترار است. یا دامنه خودتان ناگهان کار نمیکند: اول اینجا انقضا و وضعیت را ببینید، بعد بررسی DNS.

در لاگ سرور آی پی مزاحمی دیده اید و میخواهید بدانید از کدام اپراتور یا مرکز داده است و گزارش را به کجا بفرستید؛ WHOIS آی پی نام و شناسه تماس abuse را میدهد و Reverse DNS نام آن را. برای دامنه ir، نیمسرورهایی که IRNIC میگوید را با بررسی رکورد NS مقایسه کنید؛ ناهمخوانی یعنی تغییر نیمسرور هنوز یک طرفه است. و ماشین حساب Subnet بلوک CIDR آی پی را به بازه دقیق تبدیل میکند.

پرسشهای رایج

هویز دامنه ir را از کجا بگیریم؟

همینجا. دامنه های ir و ایران مستقیم از WHOIS خودِ IRNIC پرسیده میشوند، چون IRNIC سرویس RDAP ندارد. توجه کنید IRNIC در خروجی عمومی فقط نیمسرورها را میدهد؛ تاریخ ثبت و انقضا و وضعیت را منتشر نمیکند و برای آنها باید به حساب خودتان در irnic.ir مراجعه کنید.

چرا در هویز، نام و ایمیل مالک دامنه نیست؟

از ۲۰۱۸ و با GDPR، اکثر رجیستریها و رجیسترارها اطلاعات شخصی مالک را در خروجی عمومی پنهان میکنند و به جایش شناسه یا ایمیل واسط میگذارند. IRNIC هم نام اشخاص را در خروجی دارد ولی این ابزار آن را عبور نمیدهد. برای تماس با مالک، از فرم تماس رجیسترار یا ایمیل مسئول در رکورد SOA استفاده کنید.

تاریخ انقضای دامنه گذشته، چه زمانی آزاد میشود؟

بستگی به رجیستری دارد. برای پسوندهای بین المللی معمولاً چند هفته مهلت تمدید با قیمت عادی، بعد حدود ۳۰ روز دوره بازخرید با هزینه بیشتر و بعد چند روز حذف نهایی؛ در مجموع تقریباً دو تا سه ماه. برای ir، IRNIC قواعد خودش را دارد. وضعیتهایی مثل redemptionPeriod یا pendingDelete در خانه «وضعیت» مرحله را نشان میدهند.

WHOIS آی پی چه چیزی را نشان میدهد؟

بلوکی که آدرس در آن است (بازه و CIDR)، نام شبکه و سازمانی که بلوک به آن تخصیص یافته، کشور، نوع تخصیص، تاریخ ثبت و تا شش تماس با نقش و نام و شناسه هرکدام، از جمله تماس abuse. نشان نمیدهد چه سایتی روی آن آدرس است یا چه کسی از آن استفاده میکند؛ برای نام، Reverse DNS را ببینید.